‘Long-op-een-chip’: de oplossing voor het testen van longmedicatie?

Voor een goede kwaliteit van leven hebben we allemaal zuurstof nodig. Maar wat als je longen zo beschadigd zijn dat je nog maar enkele meters kunt lopen zonder buiten adem te raken? Die gedachte alleen is al genoeg om het benauwd te krijgen. Wetenschappers van drie Nederlandse universiteiten hopen dat geneesmiddelen in de toekomst getest kunnen worden op een chip. Om dit mogelijk te maken onderzoeken ze nu de mogelijkheid om longweefsel te kweken in een klein kunststof apparaatje. Dit klinkt misschien als toekomstmuziek, maar zou weleens een oplossing kunnen opleveren waarmee beschadigde longen kunnen worden hersteld.

Door in een chip levende longcellen te kweken, heb je altijd een klein beetje levend weefsel tot je beschikking

Bij het woord 'chip' gaat het meestal om een onderdeeltje in computers. Een chip kan echter meer doen dan ervoor zorgen dat we onze e-mails of het nieuwste nummer van BELUNG kunnen lezen. Volgens André Poot, één van de Nederlandse wetenschappers, kan een chip namelijk ook belangrijke toepassingen hebben bij medisch-wetenschappelijk onderzoek: “Door in een chip levende longcellen te kweken, heb je altijd een klein beetje levend weefsel tot je beschikking. Op een dag kunnen we dit weefsel misschien gebruiken voor het testen van geneesmiddelen waarmee we beschadigde longen kunnen herstellen.”

Er is al eens een tien centimeter lang apparaatje gebruikt om de werking van longen te onderzoeken. Zo'n chip werkt als een soort longblaasje, door koolstofdioxide af te geven en zuurstof op te nemen. Anatomisch gezien was zo'n apparaatje echter heel anders dan een echt longblaasje, omdat er op de chip veel plat weefsel was aangebracht. Poot en zijn collega's wilden de longcellen beter namaken. Daarom maakten zij cellen die, net als echte longblaasjes, een gebogen membraan hebben. Hierdoor kunnen wetenschappers de processen in de longen nog beter bestuderen.

Dit 'long-op-een-chip'-idee is bedacht voor het testen van nieuwe geneesmiddelen. Door te bekijken wat er met de longcellen in het kleine apparaatje gebeurt als er een geneesmiddel wordt toegevoegd, denken de onderzoekers te kunnen achterhalen hoe longblaasjes in het lichaam zullen reageren op nieuwe geneesmiddelen die bedoeld zijn om beschadigde longen te repareren.

De onderzoekers streven ernaar om binnen vier jaar zo'n 'long-op-een-chip' gemaakt te hebben. Poot laat weten dat de eerste stappen al gezet zijn. “Eerst moet het lukken longcellen in kweekbakjes te laten groeien. Pas daarna kunnen we longblaasjes in een chip gaan kweken.” Poot en zijn collega's hopen dat het in de toekomst mogelijk wordt om voor elke longpatiënt eenvoudig een persoonlijk apparaatje te ontwikkelen. 

Referentie:
Het Longfonds, a Dutch organization for lung conditions.
https://www.longfonds.nl/lopende-onderzoeken/long-op-een-chip