ΓάστροΟισοφαγική Παλινδρόμηση και Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (IPF): η αναζήτηση για οριστικές απαντήσεις

Παραμένει αδιευκρίνιστο το αν οι παρεμβάσεις που αποσκοπούν στον έλεγχο της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης (ΓΟΠ) μπορούν να επηρεάσουν την εξέλιξη της πνευμονικής ίνωσης. «Έχει φτάσει η χρονική στιγμή για την αναζήτηση αποδείξεων», αναφέρει ο Καθηγητής Wim Wuyts (Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Leuven, Βέλγιο) σε άρθρο σύνταξης στο περιοδικό European Respiratory Journal.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης σε ασθενείς με Ιδιοπαθή Πνευμονική Ίνωση (IPF) παρέχει κάποιο όφελος σε ότι αφορά την IPF;

Πρόκειται για ένα ερώτημα που απασχολεί τους ερευνητές εδώ και χρόνια. Μάλιστα, υπάρχουν επαρκή επιδημιολογικά στοιχεία σχετικά με τον αυξημένο επιπολασμό της ΓΟΠ στην IPF και σε άλλες ινωτικές διαταραχές. Τα κλινικά και πειραματικά δεδομένα δείχνουν επίσης ότι η χρόνια και επαναλαμβανόμενη έκθεση των κατώτερων αεραγωγών και των κυψελίδων σε οξέα, συμβάλλει ενδεχομένως στην ινωτική διαδικασία που συμβαίνει στους πνεύμονες. Επιπλέον, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η λανθάνουσα εισρόφηση διαδραματίζει ενδεχομένως κάποιο ρόλο σε ορισμένες περιπτώσεις οξέων παροξύνσεων της IPF. Όλα αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν την υπόθεση ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση της ΓΟΠ επηρεάζει ενδεχομένως τη συμπεριφορά της IPF. Γιατί λοιπόν δεν ξεκινά αμέσως η θεραπευτική αντιμετώπιση της ΓΟΠ στους ασθενείς με IPF; 

«Θα πρέπει πρώτα να αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα της θεραπείας για την ΓΟΠ», εξηγεί ο Καθηγητής Wuyts.

Οι μελέτες που αξιολόγησαν τη επίδραση της θεραπείας με αντιόξινα κατέληξαν σε αντικρουόμενα αποτελέσματα. Τα αντιόξινα είναι παράγοντες που εξουδετερώνουν την οξύτητα του στομάχου. «Ωστόσο, αυτές οι μελέτες με τα αντιόξινα ήταν αναδρομικές» εξηγεί ο Καθηγητής Wuyts «και η θεραπεία με αντιόξινα δεν ήταν τυχαιοποιημένη ούτε έγινε στάθμιση για τις ανισορροπίες στις συννοσηρότητες. Μόνο η διενέργεια τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων μελετών θα δώσει απαντήσεις οριστικά στο ερώτημα για τον ρόλο της θεραπείας με αντιόξινα σε ασθενείς με IPF». Επειδή η θεραπεία με αντιόξινα δεν καταστέλλει την παλινδρόμηση των οξέων, η χειρουργική διόρθωση της μη φυσιολογικής παλινδρόμησης οξέων ενδέχεται να είναι η κατάλληλη θεραπεία για ασθενείς με IPF, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η προσβολή των πνευμόνων από την ΓΟΠ.

Ενδιαφέροντα ευρήματα σχετικά με αυτού του είδους τη θεραπευτική προσσέγιση αναφέρθηκαν στο ίδιο τεύχος του περιοδικού European Respiratory Journal. Οι Raghu και συνεργάτες ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα μιας μελέτης η οποία έδειξε ότι η λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση για την παλινδρόμηση οξέων (LARS) ήταν ασφαλής σε μια σειρά 27 ασθενών με IPF που είχαν επιδείνωση των συμπτωμάτων και της πνευμονικής λειτουργίας παρά τη λήψη θεραπείας με αντιόξινα. Η λαπαροσκοπική χειρουργική είναι μια σύγχρονη χειρουργική τεχνική, στην οποία οι επεμβάσεις γίνονται μέσα από μικρές τομές. Δεν παρατηρήθηκαν οξείες παροξύνσεις της IPF κατά τη μετεγχειρητική περίοδο ούτε σημειώθηκαν θάνατοι σε διάστημα 90 ημερών μετά τη LARS. Επιπλέον, η διαδικασία έλεγξε επιτυχώς τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Παρατηρήθηκε μια τάση για σταθεροποίηση της βίαιης ζωτικής χωρητικότητας (FVC) ωστόσο η διαφορά ανάμεσα στον ρυθμό έκπτωσης της FVC πριν και μετά τη LARS δεν ήταν στατιστικά σημαντική.

Αν και η μελέτη αυτή μοιάζει ενθαρρυντική, ο Καθηγητής Wuyts έχει πολλά επικριτικά σχόλια να κάνει. Ανάμεσα σε άλλους περιορισμούς, η μελέτη ήταν μη ελεγχόμενη και ο πληθυσμός των ασθενών ήταν αυστηρά επιλεγμένος, όπως αποδεικνύεται από το νεαρό της ηλικίας τους και τη σχετική διατήρηση της πνευμονικής λειτουργίας τους. «Εξακολουθεί να υπάρχει μια επείγουσα ανάγκη για προοπτικές και ελεγχόμενες μελέτες που θα διαθέτουν επαρκή ισχύ ώστε να προσδιορίσουν κατά πόσο η χειρουργική ή φαρμακευτική θεραπεία που στοχεύει την ΓΟΠ είναι επωφελής για τους ασθενείς με IPF», καταλήγει ο Καθηγητής Wuyts. 

Βιβλιογραφία:
Wuyts W and Crestani B. Gastro-oesophageal reflux and idiopathic pulmonary fibrosis: in search of evidence. Eur Respir J 2016; 48: 623–625
Raghu G, Morrow E, Collins BF, et al. Laparoscopic anti-reflux surgery for idiopathic pulmonary fibrosis at a single center. European European Respiratory Journal 2016 48: 826-832